You are here: Home Algemene geschiedenis van dierentuinen
Document Actions

Algemene geschiedenis van dierentuinen

De eerste openbare dierentuinen in Europa ontstonden aan het einde van de 18e eeuw. Deze kwamen voort uit de menagerieën van vorsten en rijke particulieren, die er genoegen in schepten om in de tuinen van hun paleizen en buitens exotische diersoorten te houden.1 De oudst bekende Europese dierentuin is Tiergarten Schönbrunn. Deze Weense dierentuin ontstond in 1752 uit de menagerie van de Habsburgse monarchie. Het eerste dierenpark met wetenschappelijke en educatieve doelstellingen was de Ménagerie du Jardin des Plantes in Parijs, opgericht in 1794. Vanaf dat moment ontstonden er in heel Europa dierenparken.2   Rijke burgers richtten halverwege de negentiende eeuw dierentuinen op. De eerste dierentuinen hadden net als de menagerieën het karakter van trofeeëngalerijen en rariteitenkabinetten: exotische geschenken, vorstelijke collecties en souvenirs uit verre landen werden bijeengeplaatst in bonte tentoonstellingen.

Door een andere wetenschappelijke benadering wilde men in de dierentuin de wonderen van de natuur en haar rijkdom laten zien door van zoveel mogelijk soorten dieren minstens één exemplaar aan te schaffen. Deze dieren werden in eerste instantie in simpele kooien tentoongesteld.


Afb. 2 Anoniem, London Zoo, het Kamelenhuis, 1835

 

 

 

 

 


Vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw besteedde men ook aandacht aan de vormgeving van de verblijven. Zo werden vele dierenverblijven in exotische stijl gebouwd om de herkomst van de dieren te benadrukken. Soms werden er zelfs verschillende 'primitieven' in traditionele kledij naast de dieren uit hun land getoond. Dergelijke exposities trokken ongekende aantallen toeschouwers. 



[1]

Het houden van exotische dieren is iets wat zich al sinds de oudheid in velerlei culturen voordeed. In de begintijd waren dergelijke verzamelingen vooral uitingen van de macht en roem van belangrijke personen en hun territoria, terwijl ze tijdens de Griekse beschaving ook een wetenschappelijke functie begonnen te vervullen, een functie die tijdens de Verlichting zou terugkeren. In de lange tussenliggende periode dienden menagerieën, naast het tonen van status, vooral voor vermaak en vertier. In de negentiende eeuw werden de aristocratische menagerieën vervangen door de moderne dierentuinen, die wetenschappelijk en educatief gericht waren. De term menagerie heeft ook betrekking op reizende gezelschappen, die wilde dieren tentoonstelden in Europa en Amerika.

[2]

Tiergarten Schönbrunn, Wenen (1752); La ménagerie du Jardin des Plantes, Parijs (1794); London Zoo (1828); Dublin Zoo (1830).

Datum laatste wijziging: Oct 03, 2012 07:55 AM